Μα πως θα κάνω δραματοποίηση στην τάξη;

Όπως έχω γράψει και σε προηγούμενη ανάρτηση, για μένα είναι πάρα πολύ σημαντικό να καταλαβαίνουν τα παιδιά τα μέσα με τα οποία βιώνουν το υλικό του μαθήματος. Χωρίς φυσικά να έχω ως στόχο να μάθουν ορολογίες, ούτε προφανώς να απομνημονεύσουν, επιδιώκω να κατανοούν τα μέσα και τις τεχνικές που χρησιμοποιώ έτσι ώστε να μπορούμε όλοι μαζί να έχουμε μία κοινή "θεατρική" γλώσσα.

Η έννοια της δραματοποίησης είναι αρκετά δύσκολη για να γίνει κατανοητή. Δυστυχώς πολλές φορές ακόμη και για τους εκπαιδευτικούς είναι δυσκολονόητος όρος. Το θέατρο στην εκπαίδευση δεν είναι μόνο θεατρικό παιχνίδι. Δεν είναι μόνο σχολικές παραστάσεις, δεν είναι μόνο μετάδοση θεωρητικών γνώσεων. Είναι ένα αμάλγαμα μορφών, τεχνικών και ειδών του θεάτρου που οφείλουμε να γίνει κτήμα μας έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να σχεδιάζουμε εύστοχα και κατάλληλα για την ομάδα μας μαθήματα. 

Ας μείνουμε όμως στην δραματοποίηση. Τι είναι δραματοποίηση και πως θα την κάνουμε κατανοητή στα παιδιά. Δε χρειάζεται να κάνω αναφορά στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία καθώς πιστεύω πως σίγουρα γνωρίζετε τις θεωρητικές προσεγγίσεις αξιόλογων μελετητών. Γνωρίζετε τα βιβλία τους, τις δημοσιεύσεις τους και ξέρετε που μπορείτε να ανατρέξετε σε επίπεδο βιβλιογραφίας. Μπορεί να είναι και περιττό να γράψω κι εγώ για τη δραματοποίηση απλά θα κάνω μία πολύ σύντομη αναφορά μόνο και μόνο για να καταλάβετε τον τρόπο δουλειάς μου. 

Δραματοποίηση λοιπόν, είναι η μεταγραφή ενός μη θεατρικού κειμένου σε θεατρικό. Σε κείμενο δηλαδή όπου υπάρχουν διάλογος, δράση, πλοκή, συγκρούσεις κλπ (στοιχεία του δράματος). Εγώ για να το κάνω πιο κατανοητό στα παιδιά τους λέω ότι στόχος είναι να κάνουμε ένα μη θεατρικό κείμενο (ή υλικό) σε θεατρικό. Πολλές φορές χρησιμοποιώ τη λέξη υλικό έτσι ώστε να μην τους μπερδέψω όταν πρόκειται να κάνουμε δραματοποίηση σε ένα τραγούδι. Ο τελικός στόχος της δραματοποίησης είναι η "παράσταση" του νέου θεατρικού μας κειμένου. Με την έννοια παράσταση εννοώ ακόμη και μια μικρή παρουσίαση μέσα στην τάξη. Στις μικρότερες ηλικίες χρησιμοποιώ τη Μάγισσα Δραματοποίηση, έναν ήρωα της θεατρικής αγωγής που έχω δημιουργήσει (δείτε περισσότερα εδώ).

Τις προηγούμενες μέρες είχα ένα ερώτημα σε μία δημοσίευση του blog για τον τρόπο που κάνουμε δραματοποίηση σε ένα τραγούδι. Θα σας γράψω λοιπόν τα βήματα που ακολουθώ εγώ, τα οποία τα έγραψα και στο σχόλιο. 

Δραματοποίηση τραγουδιού 

1ο βήμα

​Ακούμε το τραγούδι μέσα στην τάξη. Συζητάμε. Προσπαθούμε να εντοπίσουμε τη δράση. Τι συμβαίνει; Ποιοι είναι οι ήρωες; Που διαδραματίζεται η ιστορία κλπ. Σε μεγαλύτερες ηλικίες δίνω και τους στίχους του τραγουδιού, πράγμα όχι απαραίτητο κατά τη γνώμη μου. Δε μένουμε μόνο στην πλοκή του τραγουδιού. Μπορεί να δημιουργήσουμε και ιστορίες ή πτυχές της πλοκής του τραγουδιού που έχουμε. ​

2ο βήμα

​Στη συνέχεια χωριζόμαστε σε ομάδες. Κάθε ομάδα αυτοσχεδιάζει πάνω στην πλοκή του τραγουδιού που συζητήσαμε ή σε κάποια πτυχή της πλοκής. Εναλλακτικά, αν η ιστορία που φτιάξαμε/εντοπίσαμε είναι μεγάλη τη χωρίζω εγώ σε σκηνές και τις μοιράζω σε ομάδες.

3ο βήμα

​Στο τέλος παρουσιάζουμε μεταξύ μας τους αυτοσχεδιασμούς μας.

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε την καταγραφή των διαλόγων, καθώς πλέον μιλάμε για τη δημιουργία ενός παραστάσιμου θεατρικού κειμένου. Τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας συνήθως κατά τη διάρκεια του 2ου βήματος κρατάνε κάποιες μικρές σημειώσεις. Εαν όμως θέλω να δουλέψω περισσότερο αυτό το υλικό σε επόμενες συναντήσεις, συνήθως κρατώ εγώ κάποιες σημειώσεις την ώρα των παρουσιάσεων. Όμως είναι πολλές οι φορές που τα παιδιά επιλέγουν στην παρουσίαση των δραματοποιήσεών τους να μη χρησιμοποιήσουν λόγο άλλα μιμική. Προσωπικά επικεντρώνομαι περισσότερο στην παρουσίασή τους μέσα στην τάξη παρά σε κάποιο γραπτό κείμενο. 

Τα συγκεκριμένα τρία βήματα γίνονται μέσα σε μία διδακτική ώρα με έμπειρες ομάδες. Πολύ σπάνια έχουμε ξεπεράσει τα 45 λεπτά. Σε επόμενο ποστ θα ανεβάσω και μερικά τραγούδια που έχω χρησιμοποιήσει κατά καιρούς στα μαθήματά μου.